Formaldehyde uit UF-schuim: aandachtspunt bij woningcorporaties

UF-schuim is een isolatiemateriaal dat ontstaat door een chemische reactie tussen ureum en formaldehyde. Het schuim werd vooral toegepast als spouwmuurisolatie, omdat het eenvoudig in bestaande muren kon worden geïnjecteerd.

Veel toepassingen stammen uit de jaren ’70 en ’80, maar het materiaal kan nog steeds aanwezig zijn in de bestaande woningvoorraad. In sommige gevallen komt het ook opnieuw in beeld bij renovatieprojecten waarbij oude isolatie aanwezig blijft of waar aanvullende isolatie wordt aangebracht.

Voor woningcorporaties betekent dit dat UF-schuim nog regelmatig onderdeel kan zijn van het bestaande bouwpakket van woningen.

Waarom is formaldehyde relevant?

Formaldehyde is een vluchtige organische stof (VOC) die kan vrijkomen uit verschillende bouwmaterialen, waaronder UF-schuim, plaatmaterialen en bepaalde lijmen.

Bij verhoogde concentraties in de binnenlucht kunnen bewoners klachten ervaren zoals:

• irritatie van ogen of keel
• prikkeling van luchtwegen
• hoofdpijn of een onaangename geur

Belangrijk om te benadrukken is dat de aanwezigheid van een bron niet automatisch betekent dat er een probleem is. De uiteindelijke concentratie in een woning hangt sterk af van factoren zoals ventilatie, temperatuur en de staat van materialen.

Verduurzaming kan luchtkwaliteit beïnvloeden

Bij renovatie- en verduurzamingsprojecten verandert het binnenklimaat vaak. Woningen worden beter geïsoleerd en luchtdichter gemaakt, waardoor warmteverlies afneemt. Tegelijkertijd kan dit er ook voor zorgen dat stoffen die uit materialen vrijkomen minder snel worden afgevoerd.

In woningen waar UF-schuim aanwezig is, kan dit soms leiden tot een andere balans tussen emissie en ventilatie. Daarom wordt bij sommige renovatieprojecten steeds vaker ook gekeken naar binnenluchtkwaliteit als onderdeel van gezond wonen.

Voor woningcorporaties is dit relevant, omdat bewoners na renovatie soms veranderingen in het binnenklimaat ervaren.

Wanneer is onderzoek zinvol?

In de meeste woningen vormt UF-schuim geen direct probleem. Toch zijn er situaties waarin het verstandig kan zijn om de luchtkwaliteit te onderzoeken.

Bijvoorbeeld:

• wanneer bewoners klachten melden over luchtkwaliteit of geur
• bij renovatie of verduurzaming van oudere woningen
• wanneer bekend is dat UF-schuim in de spouwmuur aanwezig is
• bij projecten waar corporaties aandacht besteden aan gezond wonen

Met een gericht onderzoek kan objectief worden vastgesteld of formaldehyde of andere VOC’s een rol spelen in het binnenklimaat.

Hoe wordt formaldehyde gemeten?

Formaldehyde wordt meestal onderzocht door middel van luchtmetingen in de woning. Daarbij worden gedurende een bepaalde periode luchtmonsters genomen die vervolgens in een laboratorium worden geanalyseerd. Ook zijn indicatieve real-time metingen inzetbaar.

Een dergelijk onderzoek geeft inzicht in de concentratie formaldehyde in de binnenlucht en mogelijke bronnen in het gebouw. Tevens wordt een vergelijking met geldende richtwaarden gemaakt. Dit helpt woningcorporaties om eventuele maatregelen goed te onderbouwen. Ook kan dit ervoor zorgen dat bewoners gerust worden gesteld bij gunstige uitkomsten.

Binnenluchtkwaliteit als onderdeel van duurzaam wonen

De focus op duurzaamheid in de woningbouw gaat steeds vaker hand in hand met aandacht voor gezondheid en comfort van bewoners. Naast energieprestatie spelen ook ventilatie, vocht en luchtkwaliteit een belangrijke rol. UF-schuim is één van de materialen die in oudere woningvoorraad kan voorkomen en soms invloed kan hebben op de binnenlucht. Door dit aspect mee te nemen bij renovatie en beheer van woningen ontstaat een completer beeld van het binnenklimaat.

Meer inzicht in de luchtkwaliteit van woningen

Twijfelt u of isolatiematerialen invloed hebben op de luchtkwaliteit in uw woningvoorraad? Met gerichte metingen kan snel duidelijkheid worden verkregen over de aanwezigheid van formaldehyde en eventueel andere vluchtige stoffen.

Een goed uitgevoerd luchtkwaliteitsonderzoek geeft woningcorporaties:

• duidelijkheid richting bewoners
• inzicht in mogelijke bronnen
• een solide basis voor eventuele maatregelen

Zo draagt u bij aan duurzame én gezonde woningen voor uw huurders. Immolab ondersteunt momenteel diverse woningcorporaties omtrent dergelijke vraagstukken. Neem contact op met onze afdeling luchtkwaliteit indien u een behoefte heeft aan verdere toelichting en/of onderzoek.