Waarom halfjaarlijkse legionellamonstername bij prioritaire installaties verplicht is

6 februari 2026

Legionellapreventie: een kwestie van veiligheid én wet- en regelgeving.

Legionella is een bacterie die ernstige gezondheidsproblemen kan veroorzaken, waaronder de levensbedreigende veteranenziekte. In Nederland zijn gebouweigenaren en beheerders wettelijk verplicht om maatregelen te treffen tegen legionellabesmetting. Voor prioritaire installaties (Isso 55.1) betekent dit dat er minimaal twee keer per jaar een legionella monstername moet plaatsvinden. Maar waarom precies? En wat maakt een installatie prioritair?

Wat zijn prioritaire installaties?

Prioritaire installaties zijn waterinstallaties waarbij het risico op legionellabesmetting en blootstelling het grootst is. Het gaat om installaties waar:

  • Aerosol (fijne waterdruppeltjes) kan ontstaan
  • De watertemperatuur tussen 25°C en 50°C ligt
  • Kwetsbare personen worden blootgesteld
  • Het water langere tijd stilstaat

Voorbeelden met prioritaire installaties zijn verzorgingshuizen, ziekenhuizen, truck stops, hotels en zwembaden. Een overzicht met alle prioritaire installaties staan omschreven in artikel 35 van het Drinkwaterbesluit:

Wettelijke basis: het Drinkwaterbesluit en de Regeling legionellapreventie

De verplichting tot halfjaarlijkse monstername bij prioritaire installaties is vastgelegd in het Drinkwaterbesluit en de Regeling legionellapreventie in drinkwater en warm tapwater. Deze wetgeving is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en jarenlange ervaring met legionellapreventie.

De eigenaar of beheerder van een gebouw met een prioritaire installatie moet:

  1. Een risicoanalyse uitvoeren
  2. Periodieke beheersmaatregelen treffen
  3. Minimaal tweemaal per jaar watermonsters laten nemen en laten analyseren
  4. Bij overschrijding van de norm direct maatregelen nemen
  5. Een logboek bijhouden van alle uitgevoerde activiteiten, dit mag op papier of digitaal

Waarom specifiek halfjaarlijks?

De frequentie van twee keer per jaar is niet willekeurig gekozen. Er zijn verschillende redenen waarom deze periode optimaal is voor effectieve legionellapreventie:

  1. Seizoensinvloeden detecteren

Legionellabacteriën gedijen bij bepaalde temperaturen. In de zomer, wanneer de watertemperatuur van nature hoger is, kan de groei toenemen. Door in verschillende seizoenen te meten, krijg je een compleet beeld van de risico’s gedurende het hele jaar.

  1. Tijdige detectie van problemen

Legionella kan zich binnen een korte periode vermeerderen tot gevaarlijke concentraties. Een halfjaarlijkse monitoring zorgt ervoor dat overschrijdingen van de norm tijdig worden ontdekt, voordat ze een ernstig gezondheidsrisico vormen.

  1. Evaluatie van beheersmaatregelen

De halfjaarlijkse metingen maken het mogelijk om te controleren of de genomen beheersmaatregelen effectief zijn. Temperatuurmetingen, spoelen en andere preventieve acties kunnen zo worden geëvalueerd en waar nodig bijgestuurd.

Wat gebeurt er tijdens een legionellamonstername?

Een professionele legionellamonstername bestaat uit verschillende stappen:

Monstername

Op strategische punten, op basis van een advies door een BRL6010 adviseur, in de installatie worden watermonsters genomen, conform de ISO 17025 accreditatie. De te bemonsteren tappunten staan omschreven in het opgestelde risicoanalyse en beheersplan.

Laboratoriumanalyse

De monsters worden naar een geaccrediteerd laboratorium gestuurd waar ze worden onderzocht op de aanwezigheid van legionellabacteriën. De analyse toont niet alleen aan of legionella aanwezig is, maar ook in welke concentratie en welk serotype.

Rapportage

Uiterlijk binnen twee weken na de monstername ontvang je een uitgebreid rapport met de meetresultaten en advies voor eventuele vervolgacties.

Wat als de actiegrens wordt overschreden?

Het Drinkwaterbesluit hanteert duidelijke actiegrenzen voor legionella:

  • Onder de 100 kve/liter: geen directe actie vereist, wel monitoring voortzetten
  • Tussen 100 en 1.000 kve/liter: onderzoek naar de oorzaak en preventieve maatregelen
  • Boven de 1.000 kve/liter: onmiddellijke actie vereist op basis van het advies gegeven door de BRL 6010 adviseur. Tevens moet deze normoverschrijding worden gemeld bij het ILT, bij prioritaire locaties (Isso 55.1).

Uw partner in legionellapreventie

Bij Immolab begrijpen we dat legionellapreventie een complex en verantwoordelijk proces is. Daarom bieden wij een complete service aan:

  • Risicoanalyses uitvoeren, volgens de laatste richtlijnen
  • Geaccrediteerde monstername (L559) door eigen personeel van Immolab
  • Betrouwbare laboratoriumanalyses
  • Duidelijke rapportage met praktische adviezen
  • Begeleiding bij het opstellen van beheersplannen
  • Ondersteuning bij calamiteiten en overschrijdingen

Met onze ervaring en expertise zorgen we ervoor dat u volledig compliant bent met de wet- en regelgeving rondom legionellapreventie.

Conclusie

Halfjaarlijkse legionellamonstername bij prioritaire installaties is niet alleen een wettelijke verplichting, maar vooral een essentiële maatregel om de volksgezondheid te beschermen. Door regelmatig te monitoren, kunnen risico’s tijdig worden gesignaleerd en kunnen beheersmaatregelen worden geëvalueerd en verbeterd.

Heeft u vragen over legionellapreventie of wilt u een afspraak maken voor een monstername? Neem contact op met Immolab voor professioneel advies en ondersteuning. Wij zijn bereikbaar via de contactpagina of via 0180 – 55 23 00 of info@immolab.nl

Immolab is gespecialiseerd in legionellapreventie en biedt complete dienstverlening op het gebied van risicoanalyses, monsternames en laboratoriumonderzoek. Met jarenlange ervaring en gecertificeerde professionals helpen wij u om te voldoen aan alle wettelijke eisen

Deel dit nieuwsbericht op Social Media